Leczenie jelita cienkiego

Nowotwory jelita cienkiego występują rzadko i częściej mają charakter złośliwy (60%) niż niezłośliwy. Pomimo, że jelito cienkie stanowi niemal 90% długości oraz około 75% powierzchni przewodu pokarmowego, to nowotwory złośliwe rozwijające się w jego obrębie to tylko 3-4% wszystkich nowotworów przewodu pokarmowego oraz 0,5% wszystkich nowotworów złośliwych ogółem.

Zasady leczenia nowotworów jelita cienkiego są uzależnione od typu histopatologicznego oraz jego lokalizacji w jelicie cienkim.

Do najczęstszych zmian niezłośliwych należą: gruczolaki, tłuszczaki, mięśniaki oraz polipy hamartomatyczne. W przypadku gruczolaków bez potencjału transformacji nowotworowej wystarczająca jest endoskopowa polipektomia lub miejscowe wycięcie. Tłuszczaki jelita cienkiego nie mają potencjału transformacji złośliwej. Najczęściej wykrywane są przypadkowo i jeżeli nie dają objawów, nie wymagają leczenia. Podobnie jest w przypadku polipów hamartomatycznych oraz w przypadku zespołu Peutza-Jeghersa, gdzie leczenie operacyjne wskazane jest jedynie w przypadku wystąpienia objawów.


W przypadku raka jelita cienkiego konieczne jest wycięcie odpowiedniego fragmentu jelita cienkiego z marginesem w jednym bloku z odpływem limfatycznym


Guzy neuroendokrynne stanowią trudną diagnostycznie, niejednorodną grupę nowotworów o bardzo zróżnicowanym obrazie klinicznym, który jest zależny od nadmiernej produkcji odpowiedniej substancji. Rakowiaki bezobjawowe rozpoznawane są często przypadkowo. Ze względu na nadprodukcję serotoniny, do typowych objawów zespołu rakowiaka należy napadowe zaczerwienie skóry twarzy z towarzyszącym uczuciem niepokoju, potami i kołataniem serca, a także biegunka, kaszel, objawy skurczu oskrzeli (świszczący oddech, duszność), oraz rakowiakowa choroba serca. Schorzenia serca występują na wskutek nadmiernego włóknienia prawej części serca, co sprzyja występowaniu wad zastawkowych, a w konsekwencji może prowadzić do niewydolności serca. Podobnie, jak w przypadku raka, leczeniem z wyboru jest wycięcie odpowiedniego fragmentu jelita z marginesem oraz spływem chłonnym. U chorych z obecnością bezobjawowych, a tym samym często resekcyjnych przerzutów odległych można podjąć próbę ich wycięcia, co korzystnie wpływa na przeżycie. W przypadku wystąpienia objawów zespołu rakowiaka, mamy najczęściej do czynienia z jej znacznym zaawansowaniem co wiąże się z obecnością nieresekcyjnych przerzutów w wątrobie. Nie jest zalecane profilaktyczne wycięcie guza pierwotnego u pacjentów z chorobą przerzutową, za wyjątkiem chorych, u których uwidoczniono w tomografii komputerowej włóknienie krezki. . Wskazaniem do interwencji chirurgicznej u chorych z rozsianą, nieresekcyjną postacią choroby mogą być jednak objawy ze strony jamy brzusznej.


Mięsaki jelita cienkiego są bardzo rzadko występującymi guzami jelita cienkiego. Podobnie jak w przypadku innych guzów jelita cienkiego, są one bezobjawowe we wczesnym stadium i trudne do zdiagnozowania. W konsekwencji rozpoznanie stawiane jest późno, a wyniki leczenia są złe. Wycięcie jest podstawą leczenia w przypadku guzów o zaawansowaniu miejscowym.


Leczenie chłoniaków nieziarniczych jelita cienkiego (chłoniaki ziarnicze są rzadkością) zależy od stopnia zaawansowania, fenotypu (wywodzące się z komórek B, T lub NK), obrazu histologicznego, chorób towarzyszących oraz wieku. Leczenie chirurgiczne wskazane jest w przypadku stopnia zaawansowania IE (zajęty jest jeden narząd pozawęzłowy) lub IIE (zajęty jest jeden narząd pozawęzłowy oraz jeden lub więcej grup węzłów chłonnych po tej samej stronie przepony) i najczęściej ma charakter diagnostyczny lub w przypadku gdy chłoniak jelita cienkiego powoduje bóle brzucha, krwawienie, perforację lub niedrożność. W większości przypadków leczenie chirurgiczne uzupełnione jest o chemioterapię