Wskazania do zabiegów cytoredukcyjnych i HIPEC

Zabiegi cytoredukcyjne uzupełnione o dootrzewnową chemioteraspię perfuzyjną w hipertermii są uznanymi sposobami leczenia przerzutów do otrzewnej nowotworów takich jak: rak wyrostka robaczkowego, międzybłoniak otrzewnej, śluzak rzekomy otrzewnej, a także raka jajnika, raka jelita grubego, raka żołądka.


W przypadku raka jelita grubego zabiegi wykonuje się w przypadku gdy stopień zrakowacenia otrzewnej wynosi nie więcej niż 20 punktów przy jednoczesnym braku przerzutów metachrnonicznych do wątroby (do 3 zmian możliwych do resekcji) i płuc (pojedynczy przepływ).


W przypadku raka żołądka zabiegi cytoredukcyjne wykonywane są w przypadku stopnia zrakowacenia otrzewnej nie więcej niż 6-8 punktów.
W przypadku raka jajnika zabiegi te zalecane są u pacjentek w stopniu zaawansowania IIIC, po chemioterapii przedoperacyjnej, u których doszło do pozytywnej odpowiedzi na leczenie systemowe.


Zabiegi te obarczone są powikłaniami związanymi głównie z rozległością samych operacji, których odsetek dochodzi nawet do 40%. Śmiertelność okołooperacyjna wynosi około 1-4%


Leczenie przerzutów do otrzewnej raka jelita grubego

Rak jelita grubego z przerzutami do otrzewnej klasyfikuje się jako najwyższy stopeiń zaawnasowania, to jest IVc. ryzyko przerzutów raka jelita grubego wynosi 20% choryrch w przypadku raka gruczołowego i do 50% w przypadku typu śluzowego


Przed operacją powinny zostać wykonane: - tomografia komputerowa klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy
- PET w ocenie zaawansowania raka innego typu niż śluzowy
- markery nowotworowe: CEA, Ca 19-9, Ca125
Niestety wszczepy <1cm często pozostają nierozpoznane w badaniach obrazowych

Skala oceny rozsiewu otrzewnowego:
- Objawy kliniczne: brak (0 pkt), średnie - niewielkie wodobrzusze, ból brzucha i utarta masy ciała <10% (1 pkt), ciężkie - wodobrzusze, ból brzucha, zaburzenie pasażu przewodu pokarmowego, utrata masy ciała >10% (6 pkt)
- PCI: <10 (1 pkt), 10-20 (3pkt), >20 (7pkt) - Biologia guza pierwotnego: G1/2+N0+V0+L0 (1pkt), G2+N1/2
+V1+L1 lub rak gruczołowy śluzowy (3pkt), G3/4 lub z komórek sygnetowatych (9pkt)

PSDSS 1 <4pkt; PSDSS II 4-7pkt; PSDSS III 8-10 pkt; PSDSS IV >10pkt

Czy przerzuty w wątrobie i płucach są przeciwskazaniem do zabiegów cytoredukcyjnych?

Są względnym przeciwskazaniem. P radykalnym wycięciu tych przerzutów można kwalifikować pacjentów do wycięci zmian w otrzewnej

Piśmiennictwo:
Jastrzębski T, Richter P, Zegarski W i wsp. Wytyczne TChP i PTChO w zakresie akredytacji dla ośrodków wykonujących HIPEC w leczeniu pierwotnych i wtórnych nowotworów otrzewnej. Nowotwory J Oncol 2020; 70; 85-91