Torbiel wątroby

Leczenie torbieli wątroby

Co to są torbiele wątroby?

Torbiele wątroby to okrągłe lub owalne zmiany zbudowane z włóknistej torebki. Mogą występować pojedynczo lub w większej ilości. Torbiele występują u ok. 3-5% populacji. Zdecydowana większość torbieli to zmiany niezłośliwe, jednak ich rozpoznanie i leczenie powinno być prowadzone przez lekarza specjalistę.

Jakie są przyczyny torbieli wątroby?

Wyróżnia się: torbiele proste (zwykle pojedyncze, częściej u kobiet po 50. roku życia, najczęściej bezobjawowe), wielotorbielowatość wątroby (mnogie, często >20, występujące w obu płatach wątroby; jest to choroba dziedziczona autosomalnie dominująco związana zwykle z wielotorbielowatością nerek), torbielakogruczolak i torbielowaty rak gruczołowy wątroby (zmiany nowotworowe, rak występuje bardzo rzadko). Najczęstszą przyczyną są wady wrodzone i czynniki genetyczne. Torbiele mogą powstać także na skutek urazu (torbiele pourazowe), czy zakażeniem się larwą tasiemca (Echinococcus granulosus) – torbiel bąblowcowa.

Jakie są objawy torbieli wątroby?

Małe torbiele zazwyczaj nie dają żadnych objawów. Duże torbiele (i/lub w zwiększonej ilości) mogą dawać objawy bólowe (powiększanie i wywoływanie ucisku lub krwawienia, pęknięcie torbieli), wzdęcia brzucha, spłycenie oddechu, zakażenia.

O nowotworowym charakterze zmiany mogą świadczyć objawy takie jak: ból brzucha, brak apetytu, nudności, powiększenie obwodu brzucha czy niezamierzona utrata masy ciała. Żółtaczka występuje bardzo rzadko i na ogół jest objawem wtórnym do powstałej przetoki między torbielą z drogami żółciowymi lub niedrożnością dróg żółciowych.

Jak diagnozuje się torbiele wątroby?

Torbiele niedające objawów, rozpoznaje się najczęściej przypadkowo podczas badań wykonywanych z innych powodów. Badanie USG pozwala na zaobserwowanie zmiany (obszary bezechowe; ostro odgraniczone, gładkie brzegi), jednak za pomocą tomografii komputerowej można potwierdzić i ocenić charakterystykę zmiany, a także wykluczyć inne choroby, które mogłyby być przyczyną występujących objawów.

Z kolei badanie rezonansem magnetycznym jest przydatne w szczególności w przypadku wielotorbielowatości wątroby (lepsza prezentacja dużej ilości małych torbieli) oraz torbieli bąblowcowej, ponieważ pozwala na jednoczesną ocenę dróg żółciowych i zawartości torbieli. W przypadku torbielakogruczolaka nie zaleca się wykonywania biopsji torbieli przed operacją ze względu na ryzyko rozsiewu potencjalnego nowotworu.

W razie obrazu radiologicznego typowego dla torbielakogruczolaka (obecność przegród, fenestracji, zwapnień, nieregularnego zarysu ścian), chorego należy skierować do chirurgicznego wycięcia zmiany we wyspecjalizowanym ośrodku. U wszystkich chorych z torbielami wątroby zaleca się przeprowadzenie testów serologicznych w kierunku bąblowicy.

Jak można leczyć torbiele wątroby?

Leczenie torbieli wątroby może różnić się w zależności od postawionego rozpoznania. Dlatego bardzo ważne jest specjalistyczne podejście do pacjenta. Pojedyncze, małe, niedające objawów torbiele należy pozostawić pod obserwacją. Większe torbiele dające objawy należy usunąć poprzez opróżnienie zawartości torbieli pod kontrolą USG (duże ryzyko nawrotów) lub radykalnego usunięcia operacyjnego zmiany.

Metodą z wyboru jest laparoskopowe usunięcie zmiany (uzyskanie długotrwałej poprawy u 90% pacjentów). Postępowanie w przypadku wielotorbielowatości wątroby jest trudne ze względu na brak dostępnych metod leczenia zachowawczego powstających torbieli i polega najczęściej na leczeniu chirurgicznym (rodzaj operacji dobierany jest indywidualnie w zależności od występujących objawów, umiejscowienia torbieli itp.).

W przypadku rozpoznania nowotworu jedyną szansę na wyleczenie daje doszczętne wycięcie zmiany. Potwierdzenie rozpoznania zmiany nowotworowej wykonuje się pooperacyjnie badaniem histopatologicznym usuniętego fragmentu. Leczenie można uznać za radykalne, jeśli całkowicie wyłuszczono torbiel. Wymagana jest jednak dalsza obserwacja chorego w celu wykluczenia pojawienia się ewentualnych nawrotów.

Torbiele wątroby, a zwłaszcza wielotorbielowatość wątroby i torbielakogruczolaki, powinny być leczone w ośrodkach specjalizujących się w leczeniu zaburzeń wątroby i dróg żółciowych.

Torbiele wątroby typu pasożytniczego

Torbiele bąblowcowe powstają wskutek zakażenia tasiemcem bąblowcowym. Żyje on w jelicie cienkim psów oraz może być przenoszony przez owce. W większości przypadków zakażeń choroba dotyczy głównie wątroby. Wśród objawów, które najczęściej występują w tym wypadku, możemy wyróżnić gorączkę, zmęczenie oraz ból w prawym podżebrzu.

W przypadku pęknięcia torbieli i przedostania się jej zawartości do krwi może wystąpić nawet wstrząs anafilaktyczny. Rozpoznanie torbieli wątroby typu bąblowcowego opiera się na wykonanie testów z surowicy krwi, wykrywających swoiste antygeny tasiemca. W tomografii komputerowej jamy brzusznej widać charakterystyczny obraz grubościennej torbieli (często zwapniałej) z torbielami na obwodzie.

Torbiel bąblowcowa – leczenie

Leczenie torbieli wątroby typu bąblowcowego rozpoczyna się od włączenia leków przeciwpasożytniczych, które przyjmuje się przez 3-6 miesięcy. Następnie wykonuje się przezskórne nakłucie techniką PAIR (ang. puncture, aspiration, injection, reaspiration = nakłucie, aspiracja, iniekcja, respiracja). Do tego rodzaju torbieli wątroby podaje się alkohol lub 20% sól fizjologiczną, a następnie zawartość zostaje odciągnięta. Proces ten można powtórzyć kilkakrotnie. Kolejnym krokiem jest podjęcie decyzji o leczeniu chirurgicznym lub postępowaniu zachowawczym. Badania pokazują, że każda z tych metod może okazać się tak samo skuteczna. Ostateczną decyzję odnośnie do postępowania należy jednak podjąć indywidualnie.

Torbielakogruczolakorak dróg żółciowych

Torbielakogruczolakorak dróg żółciowych od prostych odróżnia gruba ściana, obecność guzków (wyrośli brodawkowatych) oraz przegród. W tym przypadku jedynym leczeniem jest chirurgiczne wycięcie zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do rodzaju torbieli wskazane jest jej całkowite wycięcie.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zachęcamy Państwa do konsultacji w naszym Centrum Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej. Doc. Kenig z przyjemnością odpowie na Państwa pytania, zleci niezbędne badania oraz doradzi najlepsze leczenie.

Umów się na wizytę

Garcea G. i wsp. ANZ Journal of Surgery 2013; 83: 516-522

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *