Torbiel wątroby

Torbiel na wątrobie w postaci prostej jest nieprawidłowością w rozwoju przewodów żółciowych. Otoczona jest cienką ścianą, a na przekroju nie stwierdza się przegród. Większość torbieli wątroby ma małe rozmiary i jest bezobjawowa. W takich wypadkach niewymagane jest leczenie, a jedynie okresowa obserwacja. Inaczej jest w przypadku, gdy torbiel wątroby ma grubą ścianę, guzki przyścienne lub stwierdza się obecnością przegród. W takim wypadku należy rozważyć obecność torbelakogruczolaka, a niekiedy torielakogruczolakoraka. Warto przy tym pamiętać, że przerzuty nowotworowe o wyglądzie torbieli występują rzadko i najczęściej w przebiegu raka wątrobowokomórkowego. Torbiele wątroby są często wykrywane, bo dotyczą około 5% populacji.


Torbiel na wątrobie - diagnostyka

Określenie rodzaju torbieli na wątrobie rozpoczynamy od diagnostyki. Podstawowym badaniem jest USG. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie także rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. W przypadku podejrzanych torbieli na wątrobie nakłuwanie w celu pobrania płynu do badania jest bezcelowe, ponieważ najczęściej nie zawiera on komórek nowotworowych.


Torbiel wątroby - leczenie

Torbiele na wątrobie, które mają formę prostą i są bezobjawowe, nie wymagają żadnego leczenia. W takich wypadkach stosuje się jedynie okresową kontrolę. Jeżeli mamy do czynienia z dużymi torbielami prostymi wykonywane jest wycięcie części jej ściany metodą laparoskopową (de-roofing). W pierwszej kolejności należy jednak wykluczyć obecność torbieli bąblowcowych. Nakłucie przez skórne lub sklerotyzacja nie są zalecanymi metodami leczenia z uwagi na brak odpowiedniej skuteczności oraz ryzyko powikłań.


Czym jest wielotorbielowatość wątroby?

Wielotorbielowatość wątroby jest związana z mutacją w kilku genach. Diagnostyka jest zwykle prosta, ponieważ wystarczy stwierdzić w wątrobie obecność więcej niż 20 torbieli. Większość pacjentów nie ma żadnych objawów i rzadko dochodzi do upośledzenia funkcji wątroby. Stężenie markerów nowotworowych (CEA, Ca19-9, AFP) w surowicy krwi jest zwiększone prawie u połowy pacjentów z wielotorbielowatością. W celu podjęcia leczenia wielotorbielowatości wątroby, najczęściej wykonuje się jak najszersze otwarcie/wycięcie możliwie jak największej ilości torbieli. Jeżeli występują one w jednym segmencie, można wykonać częściową resekcję wątroby. W skrajnych przypadkach może być konieczne przeszczepienie narządu.


Torbiele wątroby typu pasożytniczego

Torbiele bąblowcowe powstają wskutek zakażenia tasiemcem bąblowcowym. Żyje on w jelicie cienkim psów oraz może być przenoszony przez owce. W większości przypadków zakażeń choroba dotyczy głównie wątroby. Wśród objawów, które najczęściej występują w tym wypadku, możemy wyróżnić gorączkę, zmęczenie oraz ból w prawym podżebrzu. W przypadku pęknięcia torbieli i przedostania się jej zawartości do krwi może wystąpić nawet wstrząs anafilaktyczny. Rozpoznanie torbieli wątroby typu bąblowcowego opiera się na wykonanie testów z surowicy krwi wykrywających swoiste antygeny tasiemca. W tomografii komputerowej jamy brzusznej widać charakterystyczny obraz grubościennej torbieli (często zwapniałej) z torbielami na obwodzie.

Torbiel bąblowcowa - leczenie

Leczenie torbieli wątroby typu bąblowcowego rozpoczyna się od włączenia leków przeciwpasożytniczych, które przyjmuje się przez 3-6 miesięcy. Następnie wykonuje się przezskórne nakłucie techniką PAIR (ang. puncture, aspiration, injection, reaspiration = nakłucie, aspiracja, iniekcja, respiracja). Do tego rodzaju torbieli wątroby podaje się alkohol lub 20% sól fizjologiczną, a następnie zawartość zostaje odciągnięta. Proces ten można powtórzyć kilkakrotnie. Kolejnym krokiem jest podjęcie decyzji o leczenie chirurgicznym lub postępowaniu zachowawczym. Badania pokazują, że każda z tych metod może okazać się tak samo skuteczna. Ostateczną decyzję odnośnie do postępowania należy jednak podjąć indywidualnie


Torbielakogruczolakorak dróg żółciowych

Torbielakogruczolakorak dróg żółciowych od prostych odróżnia gruba ściana, obecność guzków (wyrośli brodawkowatych) oraz przegród. W tym przypadku jedynym leczeniem jest chirurgiczne wycięcie zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do rodzaju torbieli wskazane jest jej całkowite wycięcie.


W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zachęcamy Państwa do konsultacji w naszym Centrum Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej. Doc. Kenig z przyjemnością odpowie na Państwa pytania, zleci niezbędne badania oraz doradzi najlepsze leczenie.

Garcea G. i wsp. ANZ Journal of Surgery 2013; 83: 516-522